«نزار زکا» تبعه آمریکایی-لبنانی است که هفته گذشته در حالی که در ایران به سر میبرد، بازداشت شد.
هرچند وی به عنوان کارشناس فناوری اطلاعات به ایران آمده بود، اما بررسی سوابق وی نشان میدهد که او در لبنان از فعالان سیاسی طرفدار جریان غربگرای 14 مارس به شمار میآید و روابط گستردهای هم با آمریکاییها داشته است.
فارغ از اطلاعاتی که تاکنون در مورد عملکرد زکا منتشر شده، نگاهی به اسناد سایت افشاگر ویکی لیکس نشان میدهد که او ارتباط نزدیکی با آمریکا در بیروت داشته و واشنگتن را در جریان تحولات سیاسی لبنان قرار میداده است.
به عنوان نمونه در تلگرافی «سری» به واشنگتن به شماره 07BEIRUT109_a و به تاریخ 22 ژانویه 2007، «جفری فلتمن» سفیر وقت آمریکا در بیروت برای تحلیل عملکرد «میشل عون» سیاستمدار لبنانی از زکا مشاوره گرفته است.
بر اساس این تلگراف که نسخهای از آن برای سازمان سیا و آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا نیز ارسال شده، زکا به یک مقام سفارت آمریکا گفته است که عون بر تمام تصمیمات مالی که از طرف او گرفته میشود تسلط ندارد، اما «جبران باسیل» دامادش در مسائل مالی فعال است. او برای اثبات اظهاراتش به طرف آمریکایی، به اتومبیل آئودیای اشاره میکند که به گفته زکا به باسیل هدیه داده شده است.
زکا و «نبیل تأویل» (پزشکی که اظهارات او هم در این تلگراف مورد استناد قرار گرفته) در ادامه برای واشنگتن توضیح دادهاند که باسیل به واسطه همسرش به قدری به عون نزدیک است که حتی در نشستهای خصوصی نیز او را همراهی میکند.
این دو در ادامه به آمریکا گفتهاند در صورتی که عون در انتخابات پیشرو کرسیهای بیشتری را در کابینه به دست آورد، احتمالا باسیل یکی از وزارتخانههای مهم را به دست خواهد آورد.
زکا و تأویل در مورد پشت پرده و نحوه درآمدزایی شبکه تلویزیونی «اورنج تیوی» هم به آمریکاییها اطلاعات دادهاند.
در تلگراف دیگری با درجه طبقه بندی «محرمانه» به شماره 09BEIRUT1117_a و به تاریخ 9 اکتبر 2009، «میشل سیسون» سفیر وقت آمریکا در بیروت برای توصیف عملکرد «سعد حریری» از رهبران جریان 14 مارس، به اظهارات زکا استناد کرده است.
در بخشی از این تلگراف به نقل از نزار زکا آمده است: «حریری به دلیل آنکه کاریزمای لازم برای تحت تأثیر قرار دادن دیگران را ندارد، برای جلب حمایت، به ادبیات ضدحزب الله اتکا میکند، که این کار او موجب برانگیختن تنش بین اهل سنت و شیعیان میشود.»
این تلگراف علاوه بر وزارتخانههای دفاع و خارجه و شورای امنیت ملی آمریکا، برای سفارتخانههای آمریکا در قاهره، پاریس، تلآویو، ریاض و دمشق هم ارسال شده است.
سیسون در تلگراف دیگری با درجه طبقه بندی «محرمانه» به شماره 09BEIRUT617_a و به تاریخ 4 ژوئن 2009، در مورد بازتاب سخنرانی وقت باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا در مورد جهان اسلام، به تمجید زکا از این سخنرانی اشاره کرده است.
به نوشته سیسون، زکا این سخنرانی را «بسیار خوب و واقعگرایانه» و «یک آشتیجویی واقعی» توصیف کرده است.
وی همچنین گفته است که اوباما در سخنرانی خود «ادبیاتی ساده به کار برد که هرکسی متوجه آن میشود.» او نقل قول اوباما از قرآن را نیز «بسیار احساس برانگیز» خوانده است.
و در تلگرافی دیگر با درجه «محرمانه» و به شماره 09BEIRUT328_a در تاریخ 23 مارس 2009، سیسون از تصمیم زکا برای دریافت کمک مالی از واشنگتن خبر داده است.
به نوشته سفیر وقت آمریکا در بیروت، زکا که ریاست انجمن اتحادیه فناوری اطلاعات عربی را بر عهده داشته، برای اجرای پروژه ارائه اینترنت در مناطق شمالی لبنان، از آژانس توسعه و بازرگانی ایالات متحده درخواست منابع مالی کرده است.
در یکی دیگر از اسناد ویکی لیکس مربوط به سال 2011، که البته جزو اسناد وزارت خارجه آمریکا نیست، بلکه نسخهای از گزارش روزنامه واشنگتنپست است که «سین نونان» از کارکنان اندیشکده استراتفور برای شخصی دیگر ارسال کرده، به مخالفت زکا با طرح چین برای نظارت بر شبکههای اجتماعی اشاره شده است.
وی در آن زمان بیانیهای صادر کرده و گفته بود: «شبکههای اجتماعی در (ناآرامیها در) خیابانهای تهران، قاهره و شهرهای دیگر پتانسیل خود را برای آنکه عاملی برای تغییر و توسعه درست باشند، نشان دادهاند.»
روزنامه الاخبار اخیرا نوشته است که «زکا» پیش از این در کنفرانسهایی درباره اینترنت و «آی تی» در ایران شرکت کرده بود و شایعه شده که به همراه برخی چهرههای مخالف نظام ایران در حال تدارک برنامههایی برای ایجاد موج تظاهرات ضد دولتی در ایران به منظور مقابله با طرح دولت برای تشکیل اینترنت ملی جدا از شبکه اینترنت جهانی بود.
